[ تشبيه در سورهء نحل ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ « 1 » . معناى « او » در گفتار خدا « او هو اقرب » اظهار اين معنى است كه موضوع قيامت يا مانند چشم برهم زدن يا نزديكتر از آن است ، و گفته شده : « آوردن ( او ) براى به شك انداختن مخاطب است ، و معنى اين است كه دربارهء آن موضوع ( قيامت ) بر چنين شكّى باشيد . و تشبيه در آن آيه رساترين بيان در وصف چيزى است كه دربارهء آن به مثل چنين حالتى از سرعت در ظهور و نزديكى زمان وقوع ، خبر آورده مىشود . خداى - تعالى - در سخن از تخت بلقيس گفته است : قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ « 2 » و « قبل ان يرتدّ . . . » يعنى « قبل ارتداد الجفن على الجفن ( : پيش از برگشتن پلك بر روى پلك ) » و در گفتار عرب بسيار آمده و بر سر زبانها مشهور شده كه : « فعل كذا فى طرفة عين و لحظة عين ( : فلان كار راى در يك چشم بر هم زدن و در يك نگاه چشم انجام داد ) » تا جايى كه لحظه راى در سرعت و زودگذرى كنايه از مقدار معيّنى از زمان قرار داده‌اند . و بتحقيق شاعران ، حركت برق راى كه خود مثل در سرعت است ، به « طرفة العين ( : برهم زدن چشم ) » تشبيه كرده‌اند ، و گفته‌اند : « أومض البرق » ( : برق

--> ( 1 ) - سورة النّحل ( 16 ) آيهء 77 . ( 2 ) - سورة النّمل ( 27 ) آيهء 40 .